جلال رشیدیکوچی، نماینده سابق مجلس، با انتقاد از سوءاستفاده برخی نمایندگان از ابزار نظارتی مجلس گفت: استیضاح در مواردی به جای آنکه ابزاری برای اصلاح امور و دفاع از حقوق مردم باشد، به ابزاری برای امتیازگیری و فشار بر وزرا تبدیل شده و گاهی رنگ و بوی معامله سیاسی و حتی مالی به خود میگیرد.
او با تأکید بر اینکه نباید همه نمایندگان یا همه استیضاحها را در یک قالب قرار داد، توضیح داد: «نه اینکه بگوییم همه استیضاحها برای خدمت و دلسوزی است و نه اینکه همه آنها ناشی از سوءاستفاده است. هر دو نگاه مطلقگرایانه و اشتباه است اما واقعیت این است که در میان نمایندگان، افرادی وجود دارند که از اختیارات قانونی مجلس در مسیر اهداف شخصی یا گروهی استفاده میکنند.»
سوءاستفاده از ابزار استیضاح؛ از فشار سیاسی تا امتیازگیری مالی
رشیدیکوچی سه نوع بهرهبرداری از استیضاح را تشریح کرد: «برخی نمایندگان برای اهداف سیاسی، برخی برای فشار به وزیر جهت حل مشکلات حوزه انتخابیه، و دسته بدتر برای منافع مالی و اقتصادی از استیضاح استفاده میکنند. نوع سوم خطرناکترین شکل سوءاستفاده از قدرت است.»
او با اشاره به اینکه این رفتار تنها محدود به استیضاح نیست، افزود: «برخی از تحقیق و تفحصها نیز ماهیت مشابهی دارند. چون استیضاح بیشتر دیده میشود، حساسیتها درباره آن بالاست اما در تحقیق و تفحصها نیز گاهی قراردادهای پشت پرده و امتیازخواهی رخ میدهد، بدون آنکه رسانهها متوجه شوند.»
وزرا برای فرار از استیضاح باج میدهند
این نماینده سابق در بخش دیگری از گفتوگو به نقش وزرا در این چرخه معیوب اشاره کرد و گفت: «مشکل فقط برخی نمایندگان نیستند. خیلی از وزرا هم برای اینکه زیر تیغ استیضاح نروند، حاضر به ارائه امتیازات و باجهای مختلف هستند. اگر موفق شوند، هیچکس چیزی نمیفهمد و اگر موفق نشوند و وزیر برکنار شود، تازه برخی پشت پردهها مطرح میشود.»
او افزود: «اگر وزرا مدعی فساد نمایندگان هستند، باید شفاف بگویند چه کسی چه درخواست مشخصی داشته است. درخواست امتیاز ویژه باید با ذکر نام و مستندات اعلام شود. اما چون اکثر وزرا بهدنبال حفظ صندلی وزارت هستند، جرأت شفافسازی ندارند و بهصورت سربسته حرف میزنند.»
لزوم شفافیت و ممنوعیت پسگرفتن امضای استیضاح
رشیدیکوچی راهکار مقابله با این روند را شفافیت دانست و توضیح داد: «در مجلس دیده شده که ۸۰ نفر امضای استیضاح را تأیید میکنند اما چند روز بعد تعداد امضاها به ۱۶ نفر میرسد. این تغییرات نشانه وجود لابیها و اتفاقات پشت پرده است. هر نمایندهای که امضا میکند باید حق پسگرفتن امضایش را از دست بدهد.»
او تأکید کرد: «شفافیت در فرایند استیضاح نه تنها از سوءاستفاده جلوگیری میکند بلکه موجب پاسخگویی نمایندگان و وزرا میشود. اگر کسی واقعاً هدف اصلاح دارد، باید راهکارهای عملی ارائه دهد، نه اینکه ابزار قانونی را تبدیل به ابزار معامله کند
